18 lipca 2018
Imieniny obchodzą:
Kamil, Robert, Szymon

      Wielkopolska w niewoli  
 

admin | 04 Nov 2013

Polska miała w Wielkopolskich miastach słabe załogi wojskowe. Na całym obszarze zagrożonego przez Prusaków terytorium znajdowała się rozrzucona w drobnych oddziałach tzw. dywizja wielkopolska. Dowodził nią gen. Arnold Byszewski.

WIELKOPOLSKA - (łac. Polonia Maior) to kraina historyczno-geograficzna w Polsce, w dorzeczu środkowej i dolnej Warty. Historycznymi stolicami są Poznań, Gniezno i Kalisz. Patronką Wielkopolski jest błogosławiona Jolanta Helena z dynastii Arpadów, księżna Wielkopolska, żona księcia Bolesława Pobożnego. Władcy wielkopolscy (książęta poznańscy i kaliscy) są pochowani w katedrze pw. św. Apostołów Piotra i Pawła w Poznaniu i kiedyś w kolegiacie pw. św. Pawła Apostoła w Kaliszu. Najważniejszymi rzekami są Warta, Noteć, Obra, Prosna. Ludzi mieszkających po obu stronach rzeki Warty nazywano Lechitami nadwarciańskimi lub Polanami. To tu zaczęła się historia naszego państwa, właśnie na terenie Wielkiej Polski. Początkowo ta kraina nie była wydzieloną prowincją, choć odgrywała szczególną rolę ze względu na ważne wydarzenia (m. in. chrzest Polski w 966 r., powstanie biskupstwa misyjnego w Poznaniu, zjazd w Gnieźnie w 1000 r., dokument Dagome Iudex, bulla gnieźnieńska Innocentego II z 1136 r., pierwsze koronacje królów w Gnieźnie, itd.). W 1138 r. zmarł książę Bolesław Krzywousty, który w swoim testamencie podzielił Polskę na dzielnice. Wielkopolskę otrzymał książę Mieszko III Stary. Za dynastii Piastów do Wielkopolski należała m.in. Ziemia Lubuska, ale odpadła w czasie rozbicia dzielnicowego ok. 1250 r., gdy została sprzedana przez księcia legnickiego Bolesława Rogatkę margrabiom brandenburskim. Wielu władców próbowało zjednoczyć rozdrobnione ziemie polskie, m. in. Wielkopolskę (jednym z nich był książę, a później król Przemysł II). Ostatecznie udało się to księciu Władysławowi Łokietkowi. Natomiast nazwa Wielkopolska - Poloniae Maioris pojawiła się po raz pierwszy 15. 06. 1257 r. w dokumencie księcia Bolesława Pobożnego. Dawna Polska dzieliła się na trzy wielkie prowincje - Wielkopolskę, Małopolskę i Wielkie Księstwo Litewskie. Prowincja Wielkopolska od czasów jagiellońskich do roku 1768 r. liczyła dwanaście województw i trzy ziemie. W 1768 r. na życzenie króla Stanisława Augusta Poniatowskiego rozdzielono województwo kaliskie na dwa - kaliskie i gnieźnieńskie. Zatem od 1768 do 1772 r. prowincja wielkopolska liczyła trzynaście województw ( 1. Poznańskie z Ziemią Wschowską, 2. Kaliskie, 3. Gnieźnieńskie, 4. Sieradzkie z Ziemią Wieluńską, 5. Łęczyckie, 6. Brzesko Kujawskie, 7. Inowłocławskie, później zwane Inowrocławskie z Ziemią Dobrzyńską, 8. Płockie, 9. Mazowieckie, 10. Rawskie, 11. Chełmińskie, 12. Malborskie, 13. Pomorskie ). Pięć z nich stanowiło kolebkę narodu i państwa polskiego. Były to - poznańskie, gnieźnieńskie, kaliskie, brzesko-kujawskie oraz inowłocławskie z Ziemią Dobrzyńską. Wiek XVIII był dla I Rzeczypospolitej klęską dla wielonarodowego społeczeństwa i państwa. Oto w sierpniu 1772 r. po stłumieniu Konfederacji Barskiej w Petersburgu podpisano konwencję rozbiorową. Król pruski Fryderyk II zajął m.in. część Wielkopolski nad Notecią. W kilkanaście lat później znów doszło do spotkania w stolicy Rosji. II rozbiór podpisano 23 stycznia 1793 r. między Rosją, a Prusami. Miało to miejsce po zakończeniu wojny polsko-rosyjskiej w obronie konstytucji 3 Maja. Król pruski podawał jako przyczynę zajęcia naszego kraju anarchię i zarażenie duchem jakobinizmu oraz to, że Polska zagraża sąsiednim mocarstwom. Prusy otrzymały w wyniku II rozbioru m. in. większość Wielkopolski nie zabranej w I rozbiorze.

Polska miała w Wielkopolskich miastach słabe załogi wojskowe. Na całym obszarze zagrożonego przez Prusaków terytorium znajdowała się rozrzucona w drobnych oddziałach tzw. dywizja wielkopolska. Dowodził nią gen. Arnold Byszewski. Główna kwatera Byszewskiego znajdowała się w Pyzdrach. Dyslokacja wojsk przedstawiała się następująco: I Brygada Kawalerii Narodowej (1200 ludzi) pod dowództwem Madalińskiego stała w województwie kaliskim i gnieźnieńskim wzdłuż rzeki Warty, II Brygada Kawalerii Narodowej (1000 ludzi) pod dowództwem Biernackiego znajdowała się w województwie kaliskim i sieradzkim też po części nad brzegiem rzeki Warty, 6 pułk piechoty Brodowskiego pod dowództwem pułkownika Szyrera stał w Wschowie, 1 pułk piechoty pod dowództwem pułkownika Curtiusa stał w Kaliszu, 9 pułk piechoty Raczyńskiego pod dowództwem pułkownika Gordona stał w Poznaniu, 7 pułk piechoty pułkownika Zawiszy stał w Łowiczu. Razem dywizja wielkopolska liczyła 6,200 żołnierzy, jednakże generalicja konfederacji targowickiej (do Targowicy należał też Stanisław A. Poniatowski) nakazała dywizji wielkopolskiej cofać się przed Prusakami nad rzeki Bzurę i Pilicę. Plany wice brygadiera J. H. Dąbrowskiego i kapitana Fiszera, aby zgnieść lub wyprzeć Prusaków rozbiły się o brak decyzji, jeśli nie zdradę króla Stanisława Augusta, gen. Byszewskiego i gen. Gorzeńskiego. Zatem do nie bronionej praktycznie Wielkopolski wkroczyły w trzech kolumnach wojska pruskie dowodzone przez feldmarszałka Joachima H. von Mollendorfa. Pierwsza kolumna ruszyła przez Wschowę, druga przez Kargowę, trzecia przez Międzyrzecz. Cała siła pruska to ok. 15,000 żołnierzy. Nie obyło się bez walk jednak. M.in. doszło do starć w Kargowej, Sierakowie. 30 stycznia 1793 r. wojska pruskie wkroczyły do Poznania, a 7 maja 1793 r. przedstawiciele Wielkopolski złożyli homagium na wierność pruskiemu królowi. Oddano niemal bez walki krainę, w której narodziło się państwo polskie. Nastały czasy Prus Południowych. Nastały czasy okupacji, germanizacji i walki. Wielkopolanie wzięli udział w następujących zrywach powstańczych: w 1794 r., w 1806 r., w 1809 r., w 1848 r., w 1918 r. (pomagali też z bronią w ręku i materiałowo swoim ziomkom w Powstaniu Listopadowym i Styczniowym).


Na podstawie: Gloger Zygmunt, Geografia historyczna ziem dawnej Polski, str.90 - 101 /Słownik geograficzny Królestwa Polskiego, T. XIII, str. 348 - 356/Starożytna Polska, T. I, str. 34 - 225 /Tatomir Łucjan, Geografia ogólna i statystyka ziem dawnej Polski, Kraków 1868 r., Cz. 2. str. 147 - 149 /Jarochowski Kazimierz, Wspomnienia z czasów Prus Południowych w: Opowiadania historyczne, Poznań 1860 r. str. 209-224.





Autor:
E-mail: (nieobowiązkowy)
Uśmieszki: smile wink wassat tongue laughing sad angry crying 

| Wyczyść pamięć


 Startuj z Życiem!
 Dodaj do ulubionych!
POGODA : JAROCIN
NOWY NUMER

SZYBKI KONTAKT

NAJNOWSZA GALERIA
Jarocin Festiwal 2010 - 30lecie

OGŁOSZENIA DROBNE
 Sprzedam
 Nieruchomości
 Auto-moto
 Praca
 Rolnicze
 Usługi
 Różne
 Towarzyskie
 Informator medyczny

LOKALIZACJA
AKTUALNOŚCI


JAROCIN FESTIWAL


WIEŚCI Z GMIN


SPORT


HISTORIA


KABARET


© 2008 by zyciejarocina.pl do góry