18 października 2018
Imieniny obchodzą:
Juliana, Łukasza, Bogumiła

      Okruchy z historii oświaty rolniczej i ponadgimnazjalnej w Tarcach  
 

admin | 02 Dec 2008

W listopadzie tego roku upływa 60 lat od rozpoczęcia w Tarcach działalności edukacyjnej osób związanych z rolnictwem. Warto więc przy okazji przypomnieć niektóre fakty z dziejów jedynej placówki na wsi w powiecie jarocińskim pozwalającej uzyskać świadectwo maturalne oraz interesujące wykształcenie.

Jeden z pierwszych zapisów historycznych dotyczy Tarzec w 1293 roku, kiedy to w dokumentach pojawił się komes (dostojnik zarządzający okręgiem administracyjnym) Tarcinus. Obecna nazwa wsi Tarce pochodzi prawdopodobnie z początku XVIII wieku.
Na uwagę zasługuje rzeźba terenu oraz bardzo ciekawe kompleksy leśne, które w pewnej mierze zadecydowały o utworzeniu parku krajobrazowego o cechach sentymentalnych oraz o wybudowaniu w 1871 roku neorenesansowego pałacu przez Stanisława Gorzeńskiego.
Próby organizowania zajęć dydaktycznych w pałacu w formie kilkutygodniowych spotkań były podejmowane już latem 1945 roku. Jednakże bardziej konkretne informacje pojawiły się trzy lata później.
Właśnie w listopadzie 1948 roku z Pałacu Ostrorogów - Gorzeńskich w Tarcach wyprowadzili się ostatni parcelanci. Obiekt został przejęty przez Związek Rewizyjny Spółdzielni RP w Poznaniu, który dokonał niezbędnych remontów. Jeszcze w tym samym roku utworzono Spółdzielczy Ośrodek Szkoleniowy w Tarcach, który został przeniesiony z Zakrzewa koło Gniezna. W ciągu siedmiu lat przeprowadzono szereg kursów dla pracowników gminnych spółdzielni ,,Samopomoc Chłopska”, referentów skupu oraz instruktorów rolniczych spółdzielni produkcyjnych. Od roku 1956 - 1957 prowadzono dalsze kursy dla brakarzy skór surowych, referentów skupu pierza i drobiu, gorzelanych oraz pracowników i uczniów związanych z przemysłem młynarskim. Opisy poszczególnych kursów zostały utrwalone w kronikach. Ciekawe wspomnienia z tamtego okresu zostały zapisane przez Józefa Maciejewskiego (współorganizator kursów oraz późniejszy dyrektor), który do niedawna żył i mieszkał w pobliskim Bachorzewie. Pałac w tym czasie znajdował się w posiadaniu ówczesnego Ministerstwa Skupu.
Przełomowym okresem dla edukacji rolniczej było przejęcie pałacu przez Ministerstwo Rolnictwa. Utworzono wówczas Roczną Szkołę Rolniczo - Gospodarczą (pierwsza tego typu placówka w kraju), którą kierował początkowo Jerzy Jegier, a następnie Wanda Grochowska (1957 - 1962). Zajęcia rozpoczęły się dokładnie 22 lutego 1957 roku, a rok szkolny trwał od 1 stycznia do 15 grudnia. Już wtedy w czasie swojej działalności szkoła była znana w Wielkopolsce i w kraju, czego dowodami są między innymi: nakręcony film krótkometrażowy ,,Dziewczęta z Tarc”, zorganizowana w maju w 1958 roku Ogólnopolska Konferencja Kierowników i Nauczycieli Szkół Rolniczych, obecność gości zagranicznych, prężna działalność koła Związku Młodzieży Wiejskiej pod patronatem Anieli Stefanowicz - działaczki Związku Młodzieży Wiejskiej RP „Wici” (przyjaciółka Jadwigi Dziubińskiej), informacje prasowe oraz kroniki szkolne. W wielu kręgach używano stwierdzenia „szkoła dobrych żon”. Utworzono i stopniowo powiększano gospodarstwo rolne będące zapleczem dydaktycznym szkoły.
Zajęcia były prowadzone w ramach działów: rolnego, ogrodniczego, żywienia rodziny, zaopatrzenia rodziny w odzież i urządzania domu. Tego okresu dotyczą również interesujące wspomnienia Pani Eugenii Wieczorek (Hajna). Kiedy szkołą kierował Józef Maciejewski (1962-1967), dokonano w 1967 roku przemianowania istniejącej placówki i utworzono dwuletnią Zasadniczą Szkołę Rolniczą w Tarcach. Zdaniem wielu rozmówców jest to postać o pogodnym usposobieniu, ale wcześniej prowadząca szkołę w oparciu o dyscyplinę i szacunek dla każdego członka społeczności szkolnej. W latach 1967 - 1968 dyrektorem szkoły był Adam Pilch - Pilchowicz - człowiek wrażliwy i jednocześnie majacy uzdolnienia artystyczne. Następnie w latach 1969 - 1971 placówką kierował Mirosław Nowicki. Od roku 1971 obowiązki dyrektora pełnił Jan Graefling, który jednocześnie był dyrektorem gospodarstwa szkolnego. Wtedy to pojawiła się myśl potrzeby rozwoju bazy i wybudowania nowego gmachu. Jednak całe przedsięwzięcie spoczęło na kolejnym dyrektorze szkoły.
W okresie kierowania szkołą przez Zdzisława Gibowskiego (1972 -1975) wybudowano w 1973 roku nowy gmach, urządzono i wyposażono 9 sal lekcyjnych oraz 7 gabinetów. Przeprowadzono również gruntowny remont pałacu, który odtąd pełnił funkcję internatu i częściowo biblioteki. Poszerzenie bazy umożliwiło we wrześniu 1973 roku otwarcie Państwowego Technikum Rolniczego, a w 1974 roku Powiatowej Szkoły Centrum Kształcenia Rolniczego w Tarcach, która przejęła aż 7 filii zasadniczych szkół rolniczych: w Boguszynie, Górze, Jaraczewie, Kolniczkach, Kotlinie, Przybysławiu i Żerkowie. Pan Dyrektor Zdzisław Gibowski w 2003 roku został Członkiem Honorowym Stowarzyszenia Absolwentów ZSR w Tarcach. Nadal żywo interesuje się problemami szkoły i utrzymuje stały kontakt z absolwentami.
W latach 1975-1981 dyrektorem szkoły był Stanisław Bartyński, znany z dyscypliny i pracowitości podobnie jak jego poprzednik. W czasie jego urzędowania szkołę ostatecznie przemianowano na Zespół Szkół Rolniczych, który od maja 1980 roku nosi imię Jadwigi Dziubińskiej - zasłużonej działaczki ruchu ludowego i oświaty rolniczej, posłanki do Sejmu Ustawodawczego RP. W dniu 5 maja 1976 roku odbył się pierwszy w dziejach szkoły pisemny egzamin z języka polskiego, do którego przystąpiło 25 absolwentów technikum. Wybudowano również okazałą salę gimnastyczną oraz urządzono nową bibliotekę wraz z czytelnią.
W rekordowym tempie wybudowano drugi „dom nauczyciela” w pobliżu dawnej „elizówki”. W tym okresie aktywnie działał zespół ludowy pod kierunkiem Jana Paterskiego, a następnie Danuty i Ryszarda Lewandowskich, który odniósł wiele sukcesów na przeglądach i festiwalach. Praktycznie na terenie Ziemi Jarocińskiej nie było żadnej imprezy, której nie uświetniłby zespół z Tarzec.
Z dziejami szkoły była również mocno związana działalność internatu, mieszczącego się w pałacu od początku działalności oświatowej. Dorobek tej placówki można z powodzeniem odnaleźć w zachowanych kronikach i dokumentacji szkolnej. Internatem kierowały: Daniela Kozioł, Urszula Śmiłowska, Halina Pietlicka, Kazimiera Zgorszczak. W roku 1991 internat został zlikwidowany, a uczniowie od tego czasu dojeżdżają codziennie do szkoły. W latach następnych w pałacu odbywały się jeszcze zajęcia dydaktyczne, ale obiekt zaczął stopniowo podupadać. Rozpoczął się długo trwający proces rewindykacji majątku przez potomków ostatnich właścicieli z rodziny Skarżyńskich (Bończa), który ostatecznie zakończono wiosną 2006 roku. Obiekt kolejny raz znalazł się w rękach Starostwa Powiatowego w Jarocinie. Pałac wraz z wydzieloną częścią parku (wyłączenie terenu należącego do szkoły oraz przy Figurce NMP z Lourdes) we wrześniu 2006 roku nabył od Starostwa Powiatowego w Jarocinie Leszek Trzcieliński z Jarocina. Na początku 2007 roku rozpoczęły się prace renowacyjne parku i pałacu dokonane przez nowego właściciela. Podjęcie prac renowacyjnych spotkało się z dużym uznaniem społeczeństwa, które upatruje w tym szansę na dalszy rozwój miejscowości.
Od roku 1981 do 2002 dyrektorem Zespołu Szkół Rolniczych im. Jadwigi Dziubińskiej w Tarcach był Jan Śmiłowski. W tym okresie następowały dalsze zmiany organizacyjne, gdyż pojawiły się nowe kierunki kształcenia np. technikum hodowlane, technikum rolnicze o specjalności rolnictwo ekologiczne, liceum zawodowe, liceum techniczne. Szkoła jednak zachowywała cały czas swój rolniczy charakter, a uczniowie nadal osiągali znakomite sukcesy w wielu dziedzinach. Dyrektor Jan Śmiłowski najdłużej kierował szkołą i dał się poznać jako człowiek o łagodnym usposobieniu i życzliwie nastawionym do ogółu społeczności szkolnej. To za jego okresu odbył się pierwszy zjazd absolwentów i powstało stowarzyszenie absolwentów. Część zajęć w okresie zimowym odbywała się jeszcze w pałacu. Na uwagę zasługują obiekty szkolne, które są otoczone ładnym parkiem naturalistyczno - krajobrazowym, gdzie znajduje się ciekawy system przepływowy siedmiu stawów, okazałe drzewa - pomniki przyrody, punkty widokowe, figurka Matki Boskiej z Lourdes i atrakcyjne źródełko.
Przedstawiając ogólny zarys dziejów szkolnictwa rolniczego w Tarcach należy chociaż kilka słów wspomnieć o Gospodarstwie Szkolnym ( Pomocniczym ), które utworzono w kwietniu w 1957 roku. Początkowo posiadało ono obszar 48,5 ha, a następnie 272, 13 ha. Modernizacja budynków i pozyskiwanie środków umożliwiało jego stopniowy rozwój, pomimo że gleby tutaj należą do nie najlepszych. Gospodarstwem kolejno kierowali: Jerzy Jegier, Tadeusz Piotrowski , Ryszard Lipiński, Jan Graefling, Andrzej Wieprzęć i Herbert Laida do roku 2002. Z powodów ekonomicznych oraz strukturalnej reformy oświaty gospodarstwo zostało sprzedane prywatnej osobie przez Starostwo Powiatowe w Jarocinie (organ prowadzący szkołę po odrodzeniu samorządu powiatowego).
Szkoła może pochwalić się znacznymi osiągnięciami dydaktycznymi, sukcesami w licznych zajęciach pozaszkolnych, a zwłaszcza w dziedzinie Sportu (Andrzej Borkiewicz, Stanisław Markiewicz), konkursie ,,Zielone Dyplomy,” Olimpiadzie Wiedzy i Umiejętności Rolniczych (Kazimierz Wieczorek) działaniami proekologicznymi a nawet współpracą zagraniczną (holenderska gmina Veldhoven), działaniami na rzecz integracji Europejskiej i upowszechniania wiedzy o Unii Europejskiej (Andrzej Drańczuk, Małgorzata Górecka). Niektóre z tych osiągnięć wymagają jak najszybciej opisania w szerokim, oddzielnym materiale tak, aby móc ukazać jak najszerszy i obiektywny obraz.
Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej uhonorował szkołę w 1996 roku Medalem im. Stanisława Staszica.
W dniu 29 czerwca 1996 roku po raz w pierwszy w historii szkoły odbył się Zjazd Absolwentów Technikum ZSR w Tarcach, zorganizowany z inicjatywy komitetu organizacyjnego pod przewodnictwem Krzysztofa Adamiaka. Uczestniczyło w nim prawie 300 osób. Po raz pierwszy w historii miejscowości odprawiona została msza święta koncelebrowana pod przewodnictwem księdza kanonika Eugeniusza Michalczaka - proboszcza parafii Wilkowyja. Tarce odwiedzał również krewny właścicieli generał Michał Gutowski - ułan, żołnierz września 1939 roku mieszkający wówczas na stałe w Kanadzie.
W sąsiedztwie pałacu w dniu 23 maja 1999 roku odsłonięto głaz ku czci Zbigniewa Gorzeńskiego - Ostroroga organizatora Powstania Wielkopolskiego z lat 1918 - 1919 i właściciela Tarzec. Starania były podjęte przez mieszkańców wsi przy udziale szkoły oraz władz samorządowych. Pracami organizacyjnymi kierowała Janina Grala - emerytowana nauczycielka historii, mieszkanka Tarzec. Jeszcze podczas trwania uroczystości, zrodziła się myśl utworzenia organizacji pozarządowej jednoczącej absolwentów a jednocześnie wspierającej działalność szkoły.
W dniu 25 września 1999 roku odbyło się spotkanie założycielskie Stowarzyszenia Absolwentów Zespołu Szkół Rolniczych im. J. Dziubińskiej. Postanowieniem Sądu Okręgowego w Kaliszu z dnia 26 października 1999 roku stowarzyszenie zostało zarejestrowane. Prezesem stowarzyszenia został Leszek Bajda (piszący niniejsze opracowanie). W rok później zorganizowano kolejny zjazd absolwentów, a 18 maja 2001 Konferencję Integracji Europejskiej (wówczas największa inicjatywa w Wielkopolsce). Odsłonięto tablicę dziękczynną przy figurce NMP w parku oraz przygotowano różnorodne materiały okolicznościowe.
Od roku 2002 funkcjonuje Zespół Szkół Ponadgimnazjalnych w Tarcach, którego dyrektorem od samego początku jest Sławomir Adamiak. Od tego czasu nastąpiło szereg istotnych zmian, a placówka została określona mianem szkoły z tradycjami z nowym obliczem. Powstały licea ogólnokształcące i profilowane, a następnie technikum gastronomiczne, architektury krajobrazu i agrobiznesu. W trybie zaocznym kształcone są również osoby dorosłe. Szkoła ciągle się rozrasta i cieszy się dużym zainteresowaniem oraz powodzeniem. We współpracy ze stowarzyszeniem szkoła zorganizowała wiele imprez jak np. Międzynarodowy Dzień Muzyki, Jarocińskie Spotkania Szkolnych Klubów Europejskich. W dniu 1 października 2003 roku z okazji 30- lecia utworzenia technikum rolniczego, Zdzisław Gibowski - pierwszy dyrektor Państwowego Technikum Rolniczego w Tarcach i budowniczy nowej szkoły oraz Józef Bartkowiak - główny księgowy szkół rolniczych, społecznik i przyjaciel młodzieży otrzymali tytuł Członka Honorowego Stowarzyszenia Absolwentów ZSR w Tarcach. Rok później zorganizowano III Koleżeński Zjazd Absolwentów i wydano drugi znacznie rozszerzony album wspomnień „Aby ocalić od zapomnienia…” Ambicją stowarzyszenia absolwentów jest wydanie i opracowanie monografii szkoły z rozszerzonymi wspomnieniami i materiałami zdjęciowymi.
Znaczącym wydarzeniem w dziejach szkolnictwa rolniczego i ponadgimnazjalnego w Tarcach, było zorganizowanie 28 kwietnia 2006 roku obchodów jubileuszowych 30-lecia pierwszej matury w Tarcach połączonych ze spotkaniem obecnych maturzystów z maturzystami pierwszego rocznika 1976. Wydano materiały pamiątkowe, a w tym między innymi datownik pocztowy wraz z kolorową kartką pocztową. Pierwsi maturzyści spotkali się z tego- rocznymi abiturientami. Stowarzyszenie Absolwentów uhonorowało Urszulę Gąsłowską - Gralę i Marię Kuberkę - Misiek, pierwszych egzaminatorów matematyki i języka polskiego. Dwie wyróżniające się w nauce i zachowaniu uczennice otrzymały również od stowarzyszenia jednorazowe stypendia.
To wszystko świadczy o tym, że Tarce są obdarzone charyzmą a szkolnictwo będzie zapisywać jeszcze wiele razy swoją historię pomimo swoich trudnych kolei losu.
W dziejach szkół znaczące sukcesy w pracy pedagogicznej osiągali między innymi: Jan Kościuszko, Aniela Stefanowicz, Halina Bujnowicz, Józef Maciejewski, Wanda Grochowska, Eugenia Wieczorek, Franciszka Adamowicz, Józefa Jeniec, Bożena Witczak, Urszula Gąsłowska - Grala, Mirosław Nowicki, Urszula Śmiłowska, Jan Śmiłowski, Jan Graefling, Zdzisław Gibowski, Stanisław Bartyński, Halina Kasprzyk, Teresa Klim, Alina Karbowiak, Marek Idziak, Aleksandra Ptaszyńska, Wanda Klimaszewska, Halina Pietlicka, Kazimiera Zgorszczak, Marian Broda, Andrzej Wieprzęć, Maria Kuberka - Misiek, Krystyna Kwiatkowska, Barbara Adamska, Andrzej Borkiewicz, Bernard Zalewski, Bonawentura Mikołajczyk, Kazimierz Wieczorek, Jan Paterski, Maria Sytek, Andrzej Drańczuk, Danuta Korzeniewska, Janusz Taciak, Romuald Matuszewski, Małgorzata Górecka, Andrzej Weber.
Począwszy od roku 1976 świadectwo dojrzałości uzyskało prawie 1200 absolwentów. Wielu z nas studiowało na akademiach rolniczych, uniwersytetach, politechnikach, uczelniach wojskowych a nawet w wyższych seminariach duchownych. Niektórzy prowadzą własną działalność gospodarczą, pełnią odpowiedzialne funkcje kierownicze i społeczne, wystawiając dobre świadectwo swojej dawnej szkole. Również i ci, którzy ukończyli edukację na poziomie szkoły zasadniczej, starają się funkcjonować w społeczeństwie tak, aby jak najlepiej wykorzystać to, co uzyskali w przeszłości.
Leszek Bajda





Autor:
E-mail: (nieobowiązkowy)
Uśmieszki: smile wink wassat tongue laughing sad angry crying 

| Wyczyść pamięć


 Startuj z Życiem!
 Dodaj do ulubionych!
POGODA : JAROCIN
NOWY NUMER

SZYBKI KONTAKT

NAJNOWSZA GALERIA
Jarocin Festiwal 2010 - 30lecie

OGŁOSZENIA DROBNE
 Sprzedam
 Nieruchomości
 Auto-moto
 Praca
 Rolnicze
 Usługi
 Różne
 Towarzyskie
 Informator medyczny

LOKALIZACJA
HISTORIA


AKTUALNOŚCI


JAROCIN FESTIWAL


WIEŚCI Z GMIN


SPORT


KABARET


© 2008 by zyciejarocina.pl do góry